Evzan Nedir? Bir İzmirli’nin Gözünden Evzan’ı Anlamak
İzmir’de yaşayan biri olarak, gündelik hayatta kendimi en çok komedi ve derin düşüncelerin tam ortasında buluyorum. Hem arkadaşlarla bol bol espri yapıp eğleniyorum, hem de her şeyi fazla düşünüp bir noktada neden böyle düşündüğümü sorguluyorum. İşte bu ikili halin adıdır evzan. Tuhaf bir kelime gibi görünse de, aslında tam da hayatın karmaşasına ve insanın içsel fırtınalarına tekabül eden bir şey. Şimdi hep birlikte, İzmir’in sıcak havasında biraz espriyle, biraz derinlikle evzanı keşfetmeye ne dersiniz?
Evzan Nedir?
Evzan, kelime olarak Türkçeye Arapçadan geçmiş olup, “durum” veya “hal” anlamına gelir. Ama tabii ki, bu anlam çok geniş ve soyut. Yani, evzan derken sadece fiziksel bir durumdan bahsetmiyoruz, daha çok içsel, ruhsal bir hâlden bahsediyoruz. Yani, bazen ne olduğunu tam olarak anlamadığınız, kararsız bir durumun içindesinizdir ya, işte tam o noktada evzan devreye girer.
Birçok kişi “evzan”ı basitçe ruh halinin karmaşası olarak da tanımlayabilir. Benim gözümde ise evzan, biraz daha mizahi ve çok katmanlı bir kavram. Çünkü evzan sadece karışıklık değil, aynı zamanda farklı ruh hâllerinin bir arada var olmasıdır. Bir çeşit ‘bunu anlayanlar bilir’ durumu. Mesela, İzmir’deki kafelerde kahvemi yudumlarken bir anda içimden “Koca koca insanlar neden bu kadar kararsız? Evzan ne? Benim evzanım ne ki?” diye sormadan edemiyorum. Kendi içimde yüzlerce düşünce arasında kayboluyorum ve tam o noktada evzan devreye giriyor.
Evzan’ın Gündelik Hayatla İlişkisi
Bir gün, arkadaşım Mert’le bir kafede oturuyorum, klasik sohbetlerimizden biri… O gün “hayatın anlamı nedir?” gibi derin konuları konuşacağız tabii ki! Mert, “Bence her şey bir evzan aslında” diyor. Şaşkın bir şekilde bakıyorum, “Ne demek şimdi bu ya?” deyip, kahvemi yudumluyorum.
Mert gülerek açıklıyor: “Yani, hayatın her anı evzan dolu. Bir şeylere karar veremediğin anlar, her şeyin birbirine karıştığı anlar… Tıpkı şu an gibi mesela!” Tam da o noktada, kahvemi dökmemek için dikkatlice hareket ederken, içimdeki evzanın zirveye çıktığını hissediyorum. Mert’in dediği gibi, her an, her seçim bir evzan. “O zaman” diyorum, “biz de evzanın ta kendisiyiz demek ki!”
O an, evzanı daha iyi anlamaya başlıyorum. Çünkü bazen hayat, bir kahve seçmek kadar basit, bazen ise ‘bugün ne yapacağım?’ sorusunu yanıtlamak kadar karmaşık olabiliyor. Ve işte bu karmaşanın adı evzan.
Evzan: Duygusal Bir Çalkantı
Evzan sadece düşünce ya da mantık değil, duygularla da çok bağlantılı. Mesela, evde bir şeyler yaparken birden içimden “Ya bugün bütün işlerini bitirmelisin, ya da tamamen boş verip hiç bir şey yapma” gibi zıt duygular arasında gidip geliyorum. Bir taraftan görev bilinciyle doluyorum, bir taraftan ise hiçbir şey yapmadan günü geçirebileceğim fikri içimi rahatlatıyor.
Bu arada evzanı yaşadığımı fark ettiğim bir an var ki, herkes gibi evdeydim, odada bir yığın çamaşır ve temizlik işleri bekliyor. Ama ben oturup hiç bir şey yapmamayı seçiyorum. Ve bu da bir evzan değil mi? Yani, hem bir tarafta yapılacak işler varken, hem de o an hiçbir şey yapmak istememek… İçsel çatışmanın tam ortasında kalmak, evzanın ta kendisidir.
Evzanın Sırları: Bir İç Sesle Yüzleşme
Bazen hayatın karmaşasında, iç sesimle yüzleşmem gerekiyor. Özellikle de evzan dediğimiz bu duygusal ve ruhsal çalkantılar başladığında, sesler birbirine karışıyor. “Yap şu işi, hemen yap!” diyen bir ses var. “Ya ne gerek var, hadi keyfini sür” diyen bir başka ses var. Ve bu sesler arasında, ben bir kaybolan insan gibi hissediyorum. Evzan işte burada devreye giriyor.
İç sesimle sohbet etmeye başlıyorum:
İç Sesim: “Hadi bakalım, ne bekliyorsun? Temizlik, iş, ders… Durma, hepsini yap!”
Ben: “Ya ama bugün gerçekten enerjim yok, çamaşırları biriktirsem ne olur?”
İç Sesim: “Biriktiriyorsun, zaten her şey hep birikiyor, senin gibi insanları biriktiriyoruz. Ne yapıyorsun? Hadi işine bak!”
Ben: “Ama biraz kendime vakit ayırsam? Nasıl olsa biriktiririm.”
Ve işte evzan! Bazen doğruyu yapmak yerine, o an ne hissettiğimi yapıyorum. Ne kadar mantıklı ya da doğru olduğu tartışılır, ama işte içimdeki evzan beni yönlendiriyor.
Evzan ve Karar Vermek
Evzan aslında kararsızlıkla da çok ilgilidir. Bu yüzden İzmir’de yaşayan bir insan olarak bazen sabahları ne giyeceğimi bile seçmekte zorlanırım. Bunu komik bir şekilde anlatayım: Bir sabah, o kadar fazla seçenek arasında kaldım ki, birkaç saat boyunca ne giyeceğime karar veremedim. O an içimde şöyle bir düşünce belirdi:
“Evzan! İşte bu tam evzan! Hangi tişörtü giysem, hangi pantolonu seçsem? Günün geri kalanını mahvetmeyecek miyim?!”
Ama işte, bu evzanın sonu genellikle şu şekilde biter: İki farklı tişörtü üst üste giyip dışarıya çıkarım. Kararımı veremediğim için, hem rahat hem de tuhaf bir şekilde özgün hissederim. Ne kadar uyumsuz bir seçim olsa da, içimdeki evzanı bir nebze sakinleştiririm.
Sonuç: Evzan, Hayatın Kaosuyla Barış Yaptığı Yerdir
Evzan, hem karmaşadır hem de barış. Her birimizin içindeki karmaşıklığı, belirsizliği ve ruhsal dalgalanmayı temsil eder. Birçok kişi için evzan, her an karar vermek zorunda olmak gibidir. Ancak aslında evzan, insanın özgürlük arayışını ve ruhsal dengeyi bulmaya çalışmasını simgeler.
Yani, evzanla yüzleşmek, sadece kararsızlıkla mücadele etmek değil, aynı zamanda bu kaosla bir şekilde barış yapmaktır. Eğer bir gün kendinizi içsel bir çıkmazda bulursanız, endişelenmeyin; belki de bir evzan yaşıyorsunuzdur. Evzan, ruhsal bir fırtınadan sonra sakinleşmeyi öğrenmektir. Ve bu, aslında hayatın çok yönlü bir yansımasıdır.
Unutmayın, evzanı anlamaya çalışırken kendinizi kaybetmeyin. Çünkü herkesin içinde bir evzan vardır; kimse tek bir doğruyu yaşamaz, kimse tek bir yolu takip etmez. Hepimizin kendi içsel çalkantılarına ve kararsızlıklarına saygı duymalıyız. En nihayetinde, evzan, hayatın ta kendisidir.